Kırım: Bir halkın zorlu vatan mücadelesi

Kırım yarım adasını ilhak eden Rusya burayı kararlı bir şekilde kendine ait olduğuna savunurken, bu topraklar için bir damla kan bile akıtmayan Ukrayna kendine ait olan Kırım’ı geri alacağını her fırsatta duyurmakta.

Saslanbek İsaev – Kırım – Kasım 2017

Kırım yarım adası ve bu toprakların bugün ülke menşesi uluslararası hukukta tartışmalı bir konu olmuş bulunuyor. Kırım yarım adasını ilhak eden Rusya burayı kararlı bir şekilde kendine ait olduğuna savunurken, bu topraklar için bir damla kan bile akıtmayan Ukrayna kendine ait olan Kırım’ı geri alacağını her fırsatta duyurmakta. Bu iki slav devletin bir türk toprağı olan Kırım üzerinde yaşadıkları çatışma gerçeklerden hayli uzak. Kırım tatarların vatanı olan Kırım yarım adası Kırım tatarları için 1783 yılından beri zorlu vatan mücadelesidir.

Rusya 1783 yılında Osmanlı’dan kopardığı Kırım’da nüfus politikaları izlemiştir. Bu politikaları tarihçileri uzun uzun anlatabilir fakat tarihten bugüne bu durum değişmedi. SSCB’nın Kırım tatarları sibirya’ya sürmesi, Ukrayna’nın Kırım tatarlara buraya dönüşte yaşattıkları zorluklar ve Rusya’nın bugün izlediği Kırım tatarların Kırım’dan göçe zorlama siyaseti tek amaca hizmet etmiştir. Kırım’ı Kırım tatarlardan temizlemek. Bugün Ukrayna ve Rusya arasında yaşanan Kırım yarım adası kavgası Kırım tatarların haklarını savunma amaçlı yaşanmıyor. Bu kavganın asıl sebebi Batı Rusya çekişmesi ve NATO’nun Doğuya genişlemede başarısız olduğu açıkça belli olmuştur. Ukrayna(BATI) ve Rusya bu kavgada günah keçisi olarak belirlediği halk da Kırım tatarlardır. Kırım tatarların Rusya’ya olan haklı küskünlüğü BATI tarafından kullanıyor olması bu küresel güçlerin Kırım tatarların haklarını savunduğu anlamına gelmiyor. Kırım tatarların sorunlarını araştırmaya başladığınızda öne çıkan asıl sorunların Kırım tatarların Kırım’a dönüş sorunu olduğu öne çıkmakta.

Rusya’nın Kırım’ın ilhakını kolaylaştıran unsurlardan en önemlisi Kırım tatarların nüfus olarak burada az olması idi. Rusya’ya karşı koyan nüfus de Kırım tatarların olduğu unutmamak lazım. Kırım’da görev yapan Ukrayna askerleri dahil bütün yöneticiler Rusya tarafından satın alındığını ve Kırım’ı bu yüzden hiç silah kullanmadan teslim aldığını hatırlamamız yerinde olur. Kırım ilhakın yaşandığı 2014 yılında referandum sürecinden bugüne hapse atılan, baskı gören ve göçe zorlanan da Kırım tatarları dır. Ukrayna vatandaşı olan Kırım bürokrasisi ve diğer halkları nedense hiç baskı görmüyor hatta bu halklar Rus yanlısı duruşları Rusya’nın Kırım’ın ilhak etmesine yardımcı olmuştur. Kırım tatarların bugün Kırım’da yaşadıkları baskıların sebepleri de yine Ukrayna döneminden kalan bu bürokrasi dir.

Kırım’ın Ukrayna döneminde Kırım adeta yağmalanmış, burayı yöneten bürokrasi Ukrayna döneminde Kırım’ı adeta kiralık bir araç gibi kulanmış. Kırım halkına hizmet edilmediği gibi Kırım yarım adasının jeolojik konumundan dolayı elde edilen gelirleri ceplerine indirmekle meşgul olmuşlar. Bu bürokrasi 2014 rusların verdiği rüşveti kabul ederek kendi koltuklarını korumak suretiyle Kırım’ın ilhakına yardımcı olmuşlardır.

Kırım’da bugün kırım tatarların yaşadığı baskıların nedeni de bu bürokrasi olduğu Kırım’da yaşayan rus ilhakını kabul eden Kırım tatarlar tarafından da dile getirilmekte. Kırım’da kırım tatarların sürülmesiyle buraya nüfus ettirilen SSCB vatandaşların günümüzde en büyük korkuları Rusya’nın kanunlara göre kırım tatarlara yapılması gereken iadeyi itibar. Bu kanuna göre sürülmüş halklara onların mal, mülk ve hakları iade edilmeli ki o zaman Kırım’ın her yerinde bir çok vatandaşın kendine ait bildiği fakat tatarlara ait olan evleri iade etmesi gerekecek. Hala orta asya ve Ukrayna dahil olarak Kırım dışında yaşayan tatarların Rusya vatandaşlığına kabul edilmesi ve onların Kırım’a ikametlerine izin verilmesi de mecburi. Özellikle Rusların nüfus sorunu olan az çocuklu aile yapısına karşı tatarların hızla nüfus geliştirmesi burada yaşayan diğerler için bir sorundur. Kırım’da kırım tatarların Kırım’da nüfus artışın gelecekte tatarların kendi vatanlarına sahip olmasına sebep olacaktır. Bu gözden kaçan ayrıntılarını ve ince hesaplarını yapan hem yerel bürokrasi hem federal merkez hem de BATI destekli güçler rahatça kıyabildikleri Kırım tatar halkını kendilerine enstrüman edinmiş bulunuyor. Bugünkü Kırım tatarların Rusya’ya karşı duruşu hem Rusya’nın işine yaramakta hem Rusya’ya karşı Ukrayna’da satranç oyunu oynayan BATI’nın da. BATI Kırım tatarları kışkırtarak onların ayaklanmasını azmederken Rusya’ya karşı yumuşak güç kullanmaya malzeme üretmekte. Ruslar ise satranç oyunu kabul etmiş ve karşılıklı hamleler ile yerli olan Kırım tatarların üzerinde uyguladığı baskılarını kendi halkın gözünde ve Kırım’da yaşayan diğer halkların gözünde “hain” sıfatıyla kırım tatarları Kırım yarımadasından göçe zorlamakta. Özellikle Ukrayna’nın Herson bölgesinde Kırım tatarlar için özerk bölgesi kurulması Rusya için beklenen bir gelişme. Bu özerk bölgesi Rusların ilerde Kırım tatarlara Kırım’da haklarını iade etmemek için bir sebep olacaktır.

Rusya Çeçenistan’dan Suriye’ye kadar yaptığı hamlelerde insani hak ihlalleri ve katliam suçlamaları kabul etmeyerek hep içeriye doğru kendini haklı göstermiştir. Özellikle BATI’da yükselen islamofobiyi kışkırtan ve destekleyen Rusya her seferinde “islam terörü” ile mücadelesi adı altında kendisini ayıklamıştır. BATI harçlı seferlerine adamış kendini ve bu Rusya’nın tezine karşılık veremiyor ya da vermek istemiyor. Kırım tatarların sorunları nasıl Ukrayna döneminde çözülmedi ise gelecekte de Kırım iade edilse de çözülmeyecek. Tıpkı Gürcistan’da ahıskalı türklerin sorunu çözülmediği gibi. Fakat bugün BATI’ya güvenen Kırım tatarlar kendilerini kürtler gibi kullanılıp atıldıklarını görme riskleri çok yüksek. Kırım tatarların yarın hayal kırıklığına uğramamak adına BATI’ya veya bir kurşun bile atmadan Kırım teslim eden Ukrayna’ya güveneceğine milli siyaseti izlemeleri daha doğru olacaktır.

Siyaset bir ustalık ise bugün Kırım tatarların iyi usta olmaları lazım. Kırım’da asıl sorunu olan nüfus azlığını çözmeleri gerekiyor. Haklarının savunmasında sırtlarını Türkiye’ye dayamalılar ve kesinlikle SSCB’nin kendilerine uyguladığı sürgün sonrası ellerinden alınan hakların SSCB varisi olan Rusya’dan istemeliler. Rusya’nın kendilerine dayattığı “islami terörist” kimliğinden kurtulmalılar. Rusya tatarların hak istememeleri için kendilerini “islami örgütler” adına başka bir tartışmaya sürüklediğini anlamalılar. Buna karşı tatarların kendilerine uygulanan bu siyasetin karşılığına özellikle Rus yanlısı tatar örgütleri üzerine haklarını istemeliler. Kendilerini hedef olmaktan çıkarmalılar ve baskı siyasetin yerine karşılıklı anlaşma siyasetine dönüştürmeli. Kırım’ın asıl sahibi olan Kırım tatarları Türkiye cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan’ın Türkiye halkından istediği 3 çocuk isteğini benimsemeli ve Kırım’da kendi nüfus artışını sağlayacak adımlarını atmalı dır. Kırım’da dahil olmak üzere hiçbir kısıtlı özerk yapıya odaklanmadan bütün Kırım’ın hızla tatarlaşmasını sağlamalıdır. Kendilerine ait olan ve asıl unsurları oldukları vatanlarında resmi dilin Kırım tatarcası olmasına ve bu dilin resmi yazışmalarında kullanmasını sağlamalıdır. Dini meseleleri siyasi baskı olmasına izin vermeyecek şekilde Türkiye Diyaneti çizgisinde “ılımlı islam” çizgisine getirmelidir.

Bugün Rusya’nın varlığı bitmeden Kırım yarım adasından Rusya’nın çekilmesi mümkün olmadığı sadece Rusya’nın federal merkezden sıkça yapılan açıklamalarla anlaşılmıyor. Rusya ilhak ettiği günden itibaren Kırım’a yaptığı yatırımlarla bunun altını çizmekte. Savaş zoru ile Kırım’ı kurtaracak Ukrayna da olmadığı gibi gelecekte büyük bir pazarlıkla buranın en iyi ihtimalle özel statü halinde bir bölgeye dönüşmesi mümkün olabilir. Kırım’ın gelecekte siyasi veya jeopolitik statü ne olacağını Kırım’da çoğunluk olan halkın karar vereceği hiç kuşkusuzdur. Bu kararın verecek halkın Kırım tatarların olması gerektiğini 2014 ilhakı döneminde yaşanan durumun de tekrarlanmamasının tek yolu de Kırım tatarların nüfus olarak başta kendi vatanlarına sahip olmaları dır.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s